Hạch toán góp vốn trong doanh nghiệp

Rất nhiều kế tóan vẫn mơ hồ trong việc hạch tóan góp vốn trong doanh nghiệp. Bài viết này, Kế toán ASA xin chia sẻ với các kế tóan quy định về hạch tóan kế tóan trong nghiệp vụ này 

Rất nhiều doanh nghiệp khi đăng ký thành lập với mức vốn rất cao, nhưng không góp đủ số vốn đã đăng ký. Kế tóan nhiều doanh nghiệp loại này, lý luận như sau :

Theo Quy định tại Luật doanh nghiệp, những khỏan góp vốn mà thành viên chưa góp đủ, được coi là những khỏan nợ của công ty, Công ty có trách nhiệm đòi các cổ đông phần vốn thiếu này. Vì thế, dù chủ doanh nghiệp không yêu cầu, kế tóan hạch tóan các khỏan vốn góp còn thiếu như sau : Nợ TK138/ Có TK 411. Đây là trường hợp góp vốn ảo (Thực tế không góp vốn nhưng vẫn ghi tăng vốn góp)

Khi thành lập doanh nghiệp, các thành viên đã cam kết góp số vốn ban đầu vào kinh doanh. Số vốn này được thể hiện là vốn điều lệ. Vì đây là số vốn các thành viên đã cam kết góp, nên khi họ không góp đủ, họ phải chịu trách nhiệm pháp lý về việc này.

Luật doanh nghiệp coi những khỏan vốn chưa góp đủ vào doanh nghiệp, là những khỏan nợ của thành viên với công ty, nhưng Luật doanh nghiệp không điều tiết các hoạt động của nghiệp vụ kế tóan, nên kế tóan không được căn cứ vào Luật doanh nghiệp để thực hiện nghiệp vụ kế tóan của mình, khi có những quy định cụ thể tại Luật kế tóan cho những hành vi này.

Theo chuẩn mực kế toán, quy định về nội dung của TK 411 ghi rõ : 

1. Các doanh nghiệp hạch toán vào TK 411 “Nguồn vốn kinh doanh” theo số vốn thực tế đã góp bằng tiền, bằng tài sản khi mới thành lập, hoặc huy động thêm vốn để mở rộng quy mô hoạt động của doanh nghiệp.

2. Doanh nghiệp phải tổ chức hạch toán chi tiết nguồn vốn kinh doanh theo từng nguồn hình thành vốn. Trong đó cần theo dõi chi tiết cho từng tổ chức, từng cá nhân tham gia góp vốn.

Như vậy, theo quy định của chuẩn mực kế tóan, theo nguyên tắc trung thực của kế tóan, khi các thành viên góp vốn, kế tóan căn cứ vào phiếu thu tiền, biên bản bàn giao tài sản... để hạch tóan : Nợ TK 111, 112,211.../ Có TK 411

Những trường hợp doanh nghiệp chưa góp đủ vốn, kế tóan tuỵêt đối không được hạch tóan tăng vốn góp ( Đồng thời tăng phải thu khác). Số dư có trên TK 411, chỉ là số vốn thực tế mà doanh nghiệp đã thu được tại thời điểm ghi sổ.

Ngòai ra, việc góp vốn ảo như trên còn gây ra nhiều hệ lụy cho kế tóan và doanh nghiệp như :

- Dư nhiều tiền mặt trong khi vẫn đi vay vốn kinh doanh,

- Khỏan phải thu nhiều dẫn tới hệ số tài chính không đúng khi phân tích báo cáo tài chính.

- Các chủ doanh nghiệp không hiểu số vốn mình thực góp là bao nhiêu khi nhìn vào báo cáo tài chính

- Khó giải trình về việc dư quỹ tiền mặt cao